O AKCJI

„Akcja Ratujemy Mozaiki ”

Ratujemy Mozaiki to projekt zainicjowany przez Fundację Architektury i Grupę Paradyż. Akcji przewodzi idea uwrażliwienia społeczeństwa, edukacja i jego aktywizacja na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego oraz niszczejących dzieł sztuki w przestrzeni miejskiej.

Fundacja Architektury aktywnie działa na rzecz poprawy jakości estetyki przestrzeni publicznej oraz ochrony spuścizny architektonicznej poprzez realizację licznych projektów edukacyjnych, kulturalnych i artystycznych np. „Scenografie miejskie. Współdziałania”. Grupa Paradyż zaś w swojej codziennej pracy angażuje się w inicjatywy związane ze sztuką oraz designem. Przede wszystkim, działania te obejmują wydarzenia poświęcone projektowaniu przemysłowemu, architekturze i wielu innym dziedzinom sztuki użytkowej i dekoracyjnej.

Wspólna akcja „Ratujemy Mozaiki” jest przedsięwzięciem, które obejmuje kolejne miasta Polski i wzbudza zainteresowanie coraz większej liczby osób. Do tej pory, kolejne etapy odbyły się w Warszawie, Łodzi oraz Trójmieście. W czwartym etapie, Fundacja Architektury wraz z Grupą Paradyż zawitała do Krakowa, aby również tam angażować mieszkańców na rzecz ochrony sztuki miejskiej. 13 września 2014 roku odbyła się oficjalna prezentacja odnowionej płaskorzeźby ceramicznej w krakowskim Kinie Kijów.

Mozaiki Warszawskie

Działania związane z ratowaniem mozaik miały swój początek 15 marca 2012 roku w Space Design w Warszawie. Akcję otworzył wernisaż dwudziestu fotografii Michała Radwańskiego, przedstawiających warszawskie mozaiki w szczególny i osobisty sposób. Wystawa podkreśliła, że wielobarwność, różnorodność form i faktur wykorzystywanych przez artystów materiałów stanowi o ich pięknie, które warto docenić. Gośćmi specjalnymi wydarzenia były wybitne artystki i projektantki – Wanda Rodowicz, Hanna Rechowicz oraz Ewa Kulesza-Baumgarten – których prace były prezentowane na wystawie. Wsparcia merytorycznego udzielił Paweł Giergoń – historyk sztuki oraz redaktor portalu sztuka.net, który od wielu lat działa na rzecz katalogowania dekoracji architektonicznych z całej Polski. Przybliżył on gościom wernisażu wiedzę na temat historii i wartości artystycznej mozaik warszawskich. Kuratorem akcji był światowej sławy designer oraz warszawiak – Janusz Kaniewski. Co ciekawe, podczas wernisażu jedną z fotografii zaprezentowano w formie nietypowego nadruku na płytkach ceramicznych, tworząc tym samym obraz o rozmiarach ponad 5 m². Została ona przygotowana w zakładzie Grupy Paradyż specjalnie na to wydarzenie.

Wystawa fotografii warszawskich mozaik miała swoją kontynuację. Zdjęcia wykonane przez Michała Radwańskiego można było podziwiać od 13 do 19 kwietnia 2012 roku w nowoczesnych wnętrzach kulturalnej kawiarni MiTo art.café.books w Warszawie.

Mozaiki Łódzkie

Kolejny etap akcji odbył się w Łodzi, podczas największego wydarzenia poświęconego projektowaniu o międzynarodowej randze – Łódź Design Festival 2012. W czasie imprezy otwarta została wystawa zdjęć 12 łódzkich mozaik, przedrukowanych cyfrowo na szkle. Twórcami fotografii byli bracia Adam i Stefan Brajter, działacze łódzkiego środowiska artystycznego. Ekspozycję można było podziwiać podczas Festiwalu na terenie stoiska Mecenasa Głównego, którym była Grupa Paradyż. Cały czas dostępny jest film dokumentujący samą wystawę oraz niepowtarzalne dzieła sztuki, zdobiące instytucje, budynki mieszkalne i przemysłowe oraz przestrzeń miejską Łodzi.

Akcja Ratujemy Mozaiki  to także zachęcanie do otwartej rozmowy na temat przestrzeni publicznej polskich miast, kultury i rodzimej sztuki. Dlatego też w jej ramach podczas Festiwalu zorganizowany został panel dyskusyjny pt. Ochrona dziedzictwa kulturowego w czasach wolnego rynku, w którym wzięli udział menadżerowie kultury, działacze oraz artyści:

  • Adam Brajter – Społeczny Opiekun Zabytków, wiceprezes Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Łodzi;
  • Stefan Brajter – łódzki grafik i fotograf;
  • Krzysztof Candrowicz – pomysłodawca i koordynator licznych projektów związanych z kulturą w Łodzi;
  • Janusz Kaniewski – projektant, kurator akcji Ratujemy Mozaiki;
  • Jarosław Suchan – Dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi.

Łódzki panel dyskusyjny potwierdził znaczenie mozaik, jako elementu spuścizny kulturowej – szczególnie w obliczu wolnego rynku i w czasach baumanowskiej „płynnej nowoczesności”. Podczas debaty podjęto próbę podsumowania możliwości działań na rzecz budowania świadomości i odpowiedzialności za dziedzictwo kulturowe – zarówno ze strony przedstawicieli kultury i biznesu, urzędów, jak i mieszkańców miast.

Mozaiki Trójmiasta

13 września 2013 roku akcja Ratujemy Mozaiki  zawitała do Gdańska. W Instytucie Sztuki Wyspa odbył się wernisaż wystawy Mozaiki Trójmiasta. Szymon Rogiński – stypendysta Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – na profesjonalnych fotografiach zaprezentowanych w postaci wielkoformatowych lightboxów uchwycił piękno mozaik z terenu Gdańska, Gdyni i Sopotu. Goście mogli zobaczyć na zdjęciach miejskie dzieła sztuki, zdobiące m.in. elewację baru Neptun, dworzec Gdynia Główna, Dom Technika NOT czy wnętrze budynku dawnego Domu Handlowego Alga. Wystawa trwała do 6 października i zwróciła uwagę mieszkańców na wartość artystyczną tych niezwykłych dekoracji plastycznych oraz na problem ich niszczenia. W ramach ekspozycji, 4 października odbyło się również seminarium pt. „Mozaiki w przestrzeni Trójmiasta”. Prelegentami spotkania byli:

  • Hubert Bilewicz – historyk sztuki, nauczyciel akademicki – poprowadził wykład o mozaikach Hanny Żuławskiej i Teresy Pągowskiej na Dworcu PKP w Gdyni;
  • Dorota Grubby – kuratorka sztuki, doktor nauk humanistycznych – opowiedziała o pracowni ceramicznej PWSSP w Gdańsku i wybranych realizacjach mozaik w obiektach sakralnych i świeckich;

oraz

  • Łukasz Rogiński – uznany artysta plastyk, który tworzy również z materiałów ceramicznych wystąpił z tematem „1968 – projekty autorskie i realizacje dekoracji ściennych w Gdańsku”.

Krakowskie Mozaiki

W ramach krakowskiego etapu, 13 września w Krakowie, odbyła się uroczysta prezentacja odnowionej przez Ceramike Paradyż mozaikowej dekoracji plastycznej w kultowym Kinie Kijów.

Odnowiona, wyjątkowa kompozycja o powierzchni 325 metrów kwadratowych jest największą wewnętrzną dekoracją ceramiczną w Krakowie. Została wykonana w 1965 roku przez Krystynę Zgud-Strachocką we współpracy z Wydziałem Ceramiki z Akademii Górniczo-Hutniczej oraz Bolesławem Książkiem – kierownikiem artystycznym Spółdzielni „Kamionka” w Łysej Górze k. Brzeska.

Prace konserwatorskie, dzięki którym dekoracja ponownie zachwyca oglądających zostały sfinansowane przez Ceramikę Paradyż. Przewodził im Lubosz Karwat. Płaskorzeźba ceramiczna została oczyszczona z nawarstwień brudu czy cementowych zachlapań. Uzupełniono również liczne ubytki mechaniczne do wysokości 2 metrów – wraz z zachowaniem odpowiedniego dopasowania kolorystycznego. Na koniec powierzchnię dekoracji zaimpregnowano, aby jak najdłużej utrzymała swoje odzyskane walory estetyczne.

Wielkoformatową abstrakcyjną kompozycję można podziwiać teraz w całej okazałości. Jak powiedziała Krystyna Zgud-Strachocka, stworzona płaskorzeźba miała oddawać wrażenie przestrzeni i głębi, kojarzącej się ze sztuką filmową. Wielu z podziwiających dekorację doszukuje się w niej nieskończoności natury czy ogromu wszechświata, inspirowanego pierwszym lotem człowieka w kosmos. Jedno jest pewne – płaskorzeźba ceramiczna w Kinie Kijów potrafi rozbudzić wyobraźnię.

Podczas zorganizowanej specjalnie konfernecji prasowej podjęto dyskusję na temat przyszłości dziedzictwa kulturowego polskich miast i ochrony dzieł sztuki, jakimi bez wątpienia są ceramiczne mozaiki. Nie zabrakło także opowieści gości honorowych – Krystyny Zgud-Strachockiej – projektantki wnętrz i autorki odnowionej płaskorzeźby ceramicznej – oraz prof. Witolda Cęckiewicza, architekta, urbanisty i głównego projektanta Kina Kijów.

25 października w ramach akcji odbył się spacer szlakiem mozaik I architektury krakowskiego modernizmu, który poprowadził Krzysztof Jakubowski – publicysta, działacz samorządowy, miłośnik i popularyzator historii Krakowa, a także współpracownik Muzeum Narodowego i Małopolskiego Instytutu Kultury oraz autor miejskich spacerów po dawnej stolicy Polski. Udział był bezpłatny, a wszyscy chętni spotykają się na tyłach Kina Kijów. Sponsorem była Ceramika Paradyż

Konkurs „Mozaikowa mapa Polski”

W 2013 roku akcja Ratujemy Mozaiki nabrała jeszcze bardziej angażującego i interaktywnego charakteru. W czerwcu rozpoczął się konkurs, którego ideą było stworzenie unikatowej mapy mozaik w Polsce. Aby wziąć w nim udział i przyłączyć się do projektu, wystarczyło poprzez stronę www.ratujemymozaiki.com przesłać zdjęcia mozaiki wraz z informacjami o niej. Konkurs został podzielony na trzy 10-tygodniowe edycje – ostatnia  zakończyła się 20 grudnia 2013 roku. Pod koniec każdego z etapów jury wybierało trzy fotografie, których autorzy otrzymywali atrakcyjne nagrody. Głównym celem projektu było zebranie informacji o jak największej liczbie mozaik znajdujących się na terenie Polski. Dzięki uczestnikom wszystkich edycji konkursu udało się wzbogacić mapę o blisko 100 pięknych i niepowtarzalnych obiektów!

Choć konkurs został zakończony, interaktywna mapa nadal funkcjonuje. Fundacja Architektury oraz Grupa Paradyż cały czas gorąco zachęcają do przesyłania fotografii oraz informacji na temat mozaik, znajdujących się w Polsce. Zapraszamy na stronę www.ratujemymozaiki.com oraz profil akcji Ratujemy Mozaiki na Facebooku